ARHIJEREJSKO
NAMESNIŠTVO ORAŠAČKO
ORAŠAC
 Crkva
Vaznesenja Gospodnjeg gradjena je od 1868. do 1870. godine
nedaleko od Marićevića jaruge, gde je 1804. podignut I srpski ustanak.
Crkva je imala, umesto uobičajenog zvonika, zvono "na preslicu"
poput primorskih crkava. Ikonostas je delo slikara Steve Todorovića.
1994. godine u portu su preneti posmrtni ostaci kneza Teodosija Marićevića,
jednog od organizatora I srpskog ustanka.
Adresa:
34308 Orašac, Paroh: protojerej Milisav Simić, tel. 034/744-074, 063/83-95-812
BANJA
Crkva posvećena
svetom proroku Iliji, sa stilskim odlikama moravskog graditeljstva,
podignuta je 1896. godine.
Adresa:
34304 Banja, Paroh: protojerej-stavrofor Milija Živančević, tel. 034/732-191;
064/16-60-950.
 BREZOVAC
U okrilju planine Vencac
stoji crkva svetog arhangela Gavrila podignuta na temeljima
srednjovekovnog manastira. U luneti iznad južnih vrata crkve uklesan
je ktitorski natpis koji svedoči da je manastir podigao despot Djurdje
Branković 1444. godine. Manastir je "pojao" 155 godina, a
zatim potpuno opusteo i bio ugašen sve do kraja XVIII veka, tačnije,
do 1795. kada je obnovljen i pretvoren u parohijsku crkvu. Konačan oblik
brezovačka crkva dobila je 1836. godine za vreme vladavine kneza Miloša
Obrenovića. Crkva ima pravougaonu jednobrodnu osnovu, polukruznu oltarsku
apsidu i pripratu. Mnogi elementi, kao sto su tehnika gradnje (lomljeni
kamen, opeka, krečni malter), temelji od grubog, neobradjenog kamena,
fasada skromne dekoracije (uzani lučni prozori, slepe niše), grobovi
bez priloga, ukazuju na jedno teško, siromašno vreme i osrednjost majstora
i graditelja brezovačke crkve. Tragovi živopisa nema, a ikonostas je
bez umetničke vrednosti.
Paroh: opslužuje paroh
banjski.
VENČANI
Crkva posvećena
svetom velikomuženiku Georgiju gradjena je od 1861. do 1863.
godine; temeljnije obnovljena 1932. godine. Na mestu brvnare iz XIX
veka podignuta je 1995. godine neparohijska crkva svetog velikomučenika
Pantelejmona, takodje kao crkva brvnara, a prema projektu arhitekte
Radoslava Prokića.
Adresa:
34306 Venčani, Paroh: jerej Nebojša Stojić, tel. 034/746-515
GORNJA
TREŠNJEVICA
Crkva prepodobne
matere Paraskeve gradjena je od 1933. do 1935. godine. Ikonostas
je prenesen iz crkve u Topoli posle I svetskog rata, a delo je Dimitrija
Avramovića iz 1846. godine.
Adresa:
34314 Donja Šatornja, Paroh: jerej Novica Eskić, tel. 064/387-12-58
DAROSAVA
Crkva brvnara,
posvećena svetim apostolima Petru i Pavlu, podignuta je 1832. godine,
renovirana 1979. Episkop
Šumadijski, dr Sava, osvetio je 1990. godine temelje neparohijske crkve
prepodobnog Simona, koja se gradi po projektu arhitekte Radoslava Prokića.
Adresa:
34305 Darosava, Paroh: jerej Branimir Tovilović, tel. 034/741-183; 063/7210-578
JELOVIK
Crkva posvećena
svetom apostolu Tomi podignuta je 1872. godine; pljačkana tokom
I svetskog rata, oštećena u zemljotresu  1922.
Prvi paroh jelovičke crkve bio je Pavle Ranković, otac znamenitog srpskog
književnika - realiste, Svetolika Rankovića. U crkvi se čuvaju i venčila
naseg književnika koji je u svojim delima dao živopisnu sliku šumadijske
varošice XIX veka.
Adresa:
34309 Jelovik, Paroh: jerej Zoran Aleksić, tel. 034/721-928; 063/635-869
GARAŠI
U selu Garašima, koje
ulazi u sastav jelovičke parohije, u izgradnji je crkva svetog proroka
Ilije.
RANILOVIĆ
Crkva svetih apostola
Vartolomeja i Varnave gradjena je od 1989. do 1994. godine po projektu
arhitekte Radoslava Prokića.
Adresa:
34302 Ranilović, Paroh: jerej Slobodan Raković, tel. 034/748-150; 064/2116-435 |
