MUZEJ ARANDJELOVCA
Prote Atanasija Bukovickog bb, tel. 034/ 712-415

Muzej u Arandjelovcu je osnovan 1982. godine. Tokom godina muzej prerasta u muzej komplesnog tipa koji čine konzervatorska radionica i izbirke: paleontolo?ka, arheolo?ka, istorijska, etnografska, umetnička, numizmatička. Od 1955.godine sastavni deo Muzeja je i spomenik prirode I kategorije, pećina Risovača.

Arheolo?ko odeljenje Muzeja obuhvata paleontolo?ku i arheolo?ku zbirku. Paleontolo?ku zbirku čine fosilizovane kosti ?ivotinja ledenog doba iz pećine Risovače. Arheolo?ku zbirku, pored kremenih i ko?tanih alatki paleolitske starosti, čine i nalazi starijeg neolita sa protostarčevačkog naselja u selu Banji sa tragovima poluukopanih koliba i keramičkim inventarom s početka ?estog milenijuma stare ere, zatim, keramički sudovi, antropomorfne figurine, amuleti, ?rtvenici, orudje od glačanog kamena, kremena i kosti iz srednjeg i mladjeg neolita (vinčanska kultura) sa lokaliteta u selima Stojniku i Lipovcu. Tragovi eneolitske kulture, tj. Kultura bakarnog doba kao prelazne epohe iz neolita u bronzano doba, prezentovani su nalazima sa lokaliteta u Ora?cu, gde je konstatovano naselje iz prvih vekova II milenijuma stare ere (osnove koliba i kulturni inventar - keramičke posude, kremene i ko?tane alatke), dok je period rane bronze zastupljen materijalom sa lokaliteta u selu Kopljarima. U okviru aktivnosti arheoloskog odeljenja ulaze i istra?ivački radovi na dva sakralna objekta iz XV veka u selima Bosuti i Brezovcu.

Etnografsku zbirku čini preko 350 predmeta podeljenih na 7 osnovnih grupa: privreda, kuće i pokućstvo, odevanje i kićenje, običaji, verovanja i kultovi, muzički instrumenti, zabave i znanja. Etnografski materijal prikazuje naseljavanje ovog kraja - rekonstrukcija ognji?ta; seosko privredjivanje - pčelarstvo, zemljoradnja, stočarstvo sa preradom mleka i domaća radinost; nastanak grada Arandjelovca i gradsko privredjivanje - zanati : abad?ijsko-terzijski, ćurčijski i opančarski zanat; običaji - Uskrs i slava; pojava novih ma?ina i zanata, kao i prodor evropske mode u na? kraj.

Odeljenja za istoriju umetnosti, čuva i izla?e ostvarenja učesnika Medjunarodnog festivala ''Svet keramike'' kao i manji broj likovnih radova. Festival je jedan od dva stvaralačka simpozijuma Smotre jugoslovenske umetnosti ''Mermer i zvuci'' od 1974. godine.

Zbirka broji preko 400 eksponata. Učesnici festivala ''Svet keramike'' su, osim eminentnih umetnika iz zemlje i sveta (sa svih kontinenata i skoro svih zemalja Evrope), koji su svoju afirmaciju stekli ?ezdesetih, sedamdesetih i osamdesetih godina i mladi umetnici koji obele?avaju poslednju deceniju XX veka i početak novog milenijuma.

Osim generacijske, prisutna je i ?arolikost kultura, tradicija, ?kola i umetničkih senzibiliteta. Preko radova učesnika ''Sveta keramike'' savremenu umetničku keramiku dozivljavamo kao atraktivnu umetničku disciplinu, koja objedinjuje četiri elementa, zemlju, vodu, vazduh i vatru, jer, da bi bila oblikovana potrebna joj je voda, da bi opstala vatra, a da bi dosegla nebo potrebna joj je umetnost.